3 Aralık 2010 Cuma

Yeni Tedaviler: Proton Tedavisi

Proton tedavisi çeşitli kanserlerin tedavisinde kullanılan bir radyoterapi yöntemidir. Bu tedavinin diğer radyoterapi yöntemlerine göre avantajı tümör bölgesine verilen radyasyon dozajının çok hassas olarak ayarlanabilmesidir. Bu sayede verilen ışınlar tam tümör üzerine odaklanabilmekte ve etraftaki sağlıklı dokulara zarar verilmeden tümörün yok edilmesi sağlanabilmektedir.


Proton Tedavisi Hangi Hastalıklara Uygulanabilir?
Proton tedavisi akciğer, prostat, özofagus, baş ve boyun, beyin, mide-bağırsak, kadın genital kanserleri ve göz gibi hassas bölgedeki tümörler etraftaki dokuya zarar vermeden tedavi edebilmekte.

Proton Tedavisi Nasıl Çalışıyor?
Proton tedavi cihazı iki bölümden oluşuyor. Cihazın ilk bölümü proton ışınlarının hızlandırıldığı bir parçaçık hızlandırıcısı. Parçacık hızlandırıcısı için 3 dönüm bir araziye dev mıknatıslarla bir tünel inşaa ediliyor. Daha sonra tünellerde hızlandırılan parçacık hastaya uygulanmak üzere 10 metre yğksekliğinde bir kanal ile tedavi odasına veriliyor. Bu sebepten böyle bir tedavi merkezinin kurulması 100 milyon ila 250 milyon dolarlık bir yatırımı gerektiriyor.

Dünyada sadece 35 merkez bulunuyor. Bunlardan en eskisi Rusyada 1969 yılından beri faaliyet göstermekte..

Beyin Tümörlerinde Proton Tedavisi
Beyin hayati bir organ olduğu için beyin tümörü radyoterapisinde yüksek hassasiyete ihtiyaç var. Proton tedavisi beynin herhangi bir yerinde yanlnızca 0,5mm kadar bir noktaya dahi odaklanabiliyor ve oradan daha derine gitmiyor. Bu sayede özellikle radyoterapi imkanı çok sınırlı olan beyin sapı tümörleri için çok iyi bir tedavi yöntemi olabilmekte.

Proton Tedavi Merkezleri Nerede?

Dünyada 2010 yılı itibari ile toplam 35 adet proton tedavi merkezi bulunmakta. Türkiye'de henüz bir tedavi merkezi yok. İstanbul Üniversitesi, 2008 yılında bu konu ile ilgili bir girişim başlattı ancak bu projenin şu anki durumu hakkında bir bilgi yok. Yine aynı şekilde 2009 yılında Kızılay ABD menşeili Sun Land Group ile Çanakkale'de bir merkez kurulması ile ilgili bir prensip anlaşmasına vardıklarını bildirdiler. Sunland firmasının yurtdışında bazı şaibeli işlere karıştığı yolunda bilgiler var. Şu an bu projenin akıbeti hakkında herhangi bir bilgi bulunmuyor.

Aşağıda dünyadaki tedavi merkezlerinin listesini ve tedavi ettikleri hasta sayısını bulabilirsiniz:



KİM? NEREDE?
ÜLKE
TEDAVİYE İLK BAŞLAMA TARİHİ
TEDAVİ EDİLEN HASTA SAYISI
1
ITEP, Moscow
Rusya
1969
4 162
2
St.Petersburg
Rusya
1975
1 353
3
PSI, Villigen
İsviçre
1984
5 300
4
Dubna
Rusya
1999
595
5
Uppsala
İsveç
1989
929
6
Clatterbridge
İngiltere
1989
1 923
7
Loma Linda
CA.,ABD
1990
14 000
8
Nice
Fransa
1991
3 935
9
Orsay
Fransa
1991
4 811
10
iThemba Labs
G. Africa
1993
511
11
MPRI(2)
IN.,ABD
2004
890
12
UCSF
CA.,ABD
1994
1 200
13
HIMAC, Chiba
Japonya
1994
4 504
14
TRIUMF, Vancouver
Kanada
1995
145
15
PSI, Villigen
İsviçre
1996
542
16
G.S.I. Darmstadt
Almanya
1997
440
17
HZB (HMI), Berlin
Almanya
1998
1 437
18
NCC, Kashiwa
Japonya
1998
680
19
HIBMC,Hyogo
Japonya
2001
2 382
20
HIBMC,Hyogo
Japonya
2002
638
21
PMRC(2), Tsukuba
Japonya
2001
1 586
22
NPTC, MGH Boston
ABD
2001
4 270
23
INFN-LNS, Catania
İtalya
2002
174
24
Shizuoka
Japonya
2003
852
25
WERC,Tsuruga
Japonya
2002
56
26
WPTC, Zibo
Çin
2004
977
27
MD Anderson Cancer Center, Houston, TX
ABD
2006
1 700
28
FPTI, Jacksonville, FL
ABD
2006
1 847
29
NCC, IIsan
G. Kore
2007
519
30
RPTC, Munich
Almanya
2009
78
31
ProCure Proton Therapy Center in Oklahoma City, OK
ABD
2009
21
32
HIT, Heidelberg
Almanya
2009
yeni basladi
33
HIT, Heidelberg
Almanya
2009
yeni basladi
34
UPenn, Philadelphia
ABD
2010
yeni basladi
35
GHMC, Gunma
Japonya
2010
yeni basladi
36
İstanbul Üniversitesi
Türkiye
Henüz proje ajamasında

37
Kızılay Çanakkale
Türkiye
Henüz proje ajamasında


Proton Tedavisi Alternatifleri: CyberKnife ve Gamma Knife
Proton tedavisinin diğer tedavilere göre avantajı tümör bölgesinin çok daha hassas bir şekilde hedeflenebilmesidir. Proton tedavisi özellikle Kordoma gibi hassasiyetin önem taşıdığı beyin tümörlerinde standard tedavi olarak uygulanmaktadır. Ancak bu tip tümörlerde proton tedavisi tek yöntemdir demek yanlış olur. Halen mevcut olan Gamma Knife ve CyberKnife gibi tedavilerde proton tedavisi ile karşılaştırılabilir sonuçlar vermektedir.

Bir hasta forumunda konuya açıklık getiren St.Athony Hastanesi, Cyberknife Merkezinden Dr.Clinton Medbery "Proton tedavisi foton tabanlı radyoterapilere göre tümör hacmine daha iyi yaklaşabilmektedir. Bugün Cyberknife ve GammaKnife yöntemleri ile benzeri sonuçlar almak mümkündür. Bu tip tedaviler hastalar için daha erişilebilirdir. Hastalar kendilerini proton tedavisine mecburmuş gibi düşünmemeliler. Öncelikle hastaların radyocerrahi tecrübesi olan bir uzmana danışmalarını tavsiye ederim" demektedir.

Proton tedavisi 50 yıldır uygulanmasına rağmen yüksek maaliyeti nedeni ile uygulama alanı kısıtlı kalmıştır. CyberKnife ve GammaKnife gibi yöntemler bu kadar yüksek yatırıma gerek duymadan proton tedavisine yakın sonuçlar verebilmektedir. Nispeten düşük maliyetleri olduğu için dünya üzerinde oldukça yayılma imkanı bulmuşlardır. Ülkemizde de 3 adet GammaKnife merkezi ve 6 adet CyberKnife merkezi bulunmaktadır.Özellikle CyberKnife, proton tedavisine iyi bir alternatiftir. Ülkemizde İstanbul, Ankara, İzmir gibi şehirlerimizde bu tedavi uygulanmaktadır.  Sitemizin CyberKnife ve GammaKnife başlıklı yazılarında bu tedavilerle ilgili bilgileri bulabilirsiniz.

Kaynaklar:
Particle Therapy Co-Operatıve Group 

0 comments:

Yorum Gönder

Lütfen yorumunuzu veya sorunuzu buraya yazınız.